Japonya genelinde bir asrı aşkın süredir operasyonlarını sürdüren köklü şirketler, tedarik zincirindeki maliyet baskıları, iş gücü arzındaki daralma ve kurumsal halefiyet açmazı nedeniyle rekor seviyede tasfiye ve iflas süreciyle yüzleşiyor. Teikoku Databank kayıtları, 2026 yılının ilk sekiz aylık periyodunda 112 asırlık işletmenin kapandığını belgeliyor.
Hammadde girdileri ve enerji harcamalarındaki yükseliş, özellikle iç pazara odaklanan üreticilerin operasyonel sürdürülebilirliğini kısıtlıyor. Bununla birlikte demografik yaşlanma kaynaklı istihdam yetersizliği ve liderlik devrindeki tıkanıklıklar krizi derinleştirirken, Teikoku Databank verileri 2026’nın ilk yarısında yönetim devri yapılamaması sebebiyle 312 iflas kaydedildiğini ortaya koyuyor.
S&P Global Market Intelligence Baş Ekonomisti Harumi Taguchi, birçok işletmenin artan maliyetleri satış fiyatlarına yansıtmakta zorlandığını, özellikle küçük ölçekli ve iç pazara bağımlı şirketlerin bu baskıya dayanamadığını ifade etti.
Piyasa dinamiklerine uyum sağlamakta zorlanan köklü sanayi ve gıda üreticileri, mülkiyet modellerini değiştirmek veya pazardan çekilmek mecburiyetinde kalıyor. Temelleri 1858’de atılan susam yağı üreticisi Kadoya Sesame Mills, yükselen maliyetler ve riskler neticesinde özel sermaye fonu Integral desteğiyle borsa kotasyonundan çıkarak yapısını değiştirdi. Meiji dönemine ait 1877 çıkışlı köklü imalatçı Sube Shoten ise kâr marjlarındaki düşüş ve hammadde giderleri doğrultusunda üretimini durdurarak mahkemeye iflas başvurusuna hazırlanıyor.
Oxford Economics Japonya Ekonomisi Başkanı Shigeto Nagai, asırlık şirketlerin geleceğe dair kaygı duyduğunu belirterek, yöneticilerin uzun vadede yüksek kârlar öngöremediğini ve kademeli bir düşüşten endişe ettiklerini söyledi.
Alvarez & Marsal Küresel İşlem Danışmanlık Grubu Lideri Paul Aversano ise zayıf yen, aktivist yatırımcı baskıları ve halefiyet krizinin, şirket sahiplerini ve yönetim kurullarını iş modellerini, büyüme stratejilerini ve sahiplik yapılarını yeniden şekillendirmeye zorladığını vurguladı.
Tarihsel süreçte güçlü bilançolar ve düzenli kâr marjlarıyla varlığını koruyan Japon işletmeleri; değer kaybeden para birimi, kurumsal yönetim reformları, jeopolitik riskler ve faiz artışlarının getirdiği çok yönlü bir makroekonomik baskıyla sınanıyor. Ülke genelinde 41 vilayette sıcak çarpması alarmlarının verildiği atmosferde, asırlık sermaye yapılarının geleceği de kritik bir belirsizlik barındırıyor.
