İran’da YouTube üzerinden başörtüsüz canlı konser yayımladığı gerekçesiyle yargılanan müzisyen Parastoo Ahmadi ile ekibine verilen 74 kırbaç cezası, temyiz mahkemesince duruşma açılmadan onandı. Sanıklar hakkında ayrıca iki yıl süreyle mesleki faaliyetten men ve yurt dışına çıkış yasağı kararı da kesinleşti.
Aralık 2024’te çevrim içi kanalda kolsuz kıyafetle performans sergileyen 29 yaşındaki Ahmadi’nin konseri sosyal medyada yoğun ilgi gördü. Videonun yayılmasının ardından Kum kentindeki ceza mahkemesi, kadınların kamusal alanda müzik icra etmesini ve kıyafet kurallarını denetleyen yasalar uyarınca sanatçı ile orkestra ve yapım ekibinden sekiz kişiyi mahkum etti.
Temyiz başvurusunun duruşma yapılmaksızın reddedildiğini belirten avukatlardan biri BBC’ye şu değerlendirmede bulundu:
“Bize göre konser vermek kesinlikle bir suç teşkil etmiyordu. Mahkeme, para cezası veya daha hafif yaptırımlar seçeneği bulunmasına rağmen bu suçlamalar için verilebilecek en ağır cezalardan birini uyguladı”
Avukat kararın arka planına ilişkin olarak ayrıca şu sözleri kaydetti:
“Temyiz Mahkemesi duruşma yapma seçeneği olmasına rağmen bunu tercih etmedi ve kararı aynen onadı. Bu kararın verilmesindeki temel amacın, benzer olayların tekrarlanmasını önlemek ve gözdağı vermek olduğu anlaşılıyor”
Mahkeme kararı kültür-sanat camiası ve insan hakları savunucularının tepkisine yol açtı. Sanatçı Googoosh, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“Umarım bu karanlık günler sona erer, kadınlar nasıl yaşayacaklarını ve giyineceklerini seçme özgürlüğünü yeniden kazanır ve değerli vatanımızda sanatsal ifade bir kez daha yeşerir”
Müzisyen Hüseyin Alizadeh tepkisini şu sözlerle dile getirdi:
“Parastoo Ahmadi’nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım”
Uluslararası Af Örgütü ise cezanın niteliğine dikkat çekerek şu açıklamayı yaptı:
“Kırbaç cezasının zalimane, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezalandırma olduğunu ve işkence ile diğer kötü muamelelerin mutlak yasağını ihlal ettiğini”
Ülkede Ocak 2024’te benzer suçlamayla 74 kırbaç cezası uygulanan aktivist Roya Heshmati, Kürt hakları örgütü Hengaw’ın aktardığına göre yaşadıklarını anlatmıştı:
“Tahran’daki savcılıkta kadın bir görevlinin zorla başını örttüğünü, ardından erkek bir görevlinin omzuna, sırtına, kalçasına ve bacaklarına kırbaçla vurduğunu”
2022’de Mahsa Amini’nin hayatını kaybetmesiyle başlayan protestoların ardından kıyafet denetimlerini değerlendiren Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Golamali Haddad-Adel, ülkenin dış güvenlik gündemi nedeniyle yetkililerin durumuna değinerek şunları belirtti:
“şu an için bu cepheye gerektiği kadar odaklanamadığını”
