Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki biyokimya uzmanı Daria Shipilova’nın akciğer vebası şüphesiyle yaşamını yitirmesi geniş çaplı güvenlik tedbirlerini beraberinde getirdi. Araştırmacının ölümünün ardından yaklaşık 200 kişi karantinaya alınırken, olayın laboratuvar kazasından mı yoksa saha çalışmasındaki kemirgen temasından mı kaynaklandığı tartışılıyor.
İlk iddialarda, Shipilova’nın yüksek güvenlikli tesiste patojen içeren bir deney tüpünü düşürmesi sonucu enfekte olduğu öne sürülmüştü. Ancak çalışma arkadaşları, cam tüp kullanımının dahi bulunmadığı bu korunaklı laboratuvarda sızıntı ihtimalinin neredeyse imkânsız olduğunu kaydediyor.
Uzmanın çevresi, asıl riskin vefattan kısa süre önce Moğolistan sınırındaki Buryatya bölgesine gerçekleştirilen araştırma gezisinden kaynaklandığını belirtiyor. Bölgedeki yabani sincap popülasyonunun veba etkeni olan Yersinia pestis bakterisini taşıdığına işaret eden araştırmacılar, bulaşmanın enfekte sincaplar veya üzerlerindeki pireler aracılığıyla gerçekleşmiş olabileceğini savunuyor. Bu patojenin hızla solunum yoluyla yayılan akciğer vebasına dönüşme riski bulunuyor.
Resmi kayıtlarda ölüm nedeni “sebebi belirsiz zatürre” olarak belirtilmesine karşın, temaslı yaklaşık 200 kişinin tecrit edilmesi ve binlerce işçinin bulunduğu yerleşim birimi ile hastanelerin alarma geçirilmesi tedirginliğe yol açtı. Devlet medyasının saha görevine ilişkin ilk haberleri yayından kaldırması ve Rus makamlarının veba bulgusunu reddetmesi, kamuoyundaki örtbas şüphelerini canlı tutuyor.
